Wat zegt de wetenschap over storytelling? We vertellen elkaar al verhalen zolang we bestaan. Rond het kampvuur, in boeken en natuurlijk in films en series. Maar waarom werken verhalen eigenlijk zo goed? Waarom blijven ze hangen, terwijl losse feiten vaak vervagen?
Storytelling is geen marketingtrend. Het zit diep verankerd in hoe wij als mensen informatie verwerken, betekenis geven en keuzes maken. De wetenschap achter storytelling laat zien dat verhalen niet alleen prettiger communiceren, ze werken fundamenteel anders in ons brein.
Voor ons is dat dagelijkse praktijk. Toch is het interessant om te zien hoe sterk die praktijk wetenschappelijk wordt onderbouwd. En daarom gingen we op onderzoek uit.
In de jaren ’80 introduceerde communicatiewetenschapper Walter Fisher de Narrative Paradigm Theory. Zijn uitgangspunt: mensen zijn in de kern vertellende wezens. We begrijpen de wereld via verhalen, niet uitsluitend via cijfers of logica.
Dat verklaart waarom een beleidsstuk pas echt gaat leven wanneer iemand het verhaal erachter vertelt. Of waarom een organisatie pas begrijpelijk wordt wanneer medewerkers hun perspectief delen. Niet omdat feiten onbelangrijk zijn, maar omdat verhalen context en samenhang geven. Feiten informeren. Verhalen geven betekenis.
Een mooi voorbeeld is deze film die we enkele jaren geleden maakten voor Planbureau Fryslân. Het onderzoeksrapport bracht de feiten over het leven in Fryslân in kaart. De film gaf die feiten een gezicht en een verhaal. Het onderzoek informeert. De film geeft hier betekenis aan.
Bron: Fisher (1984). Narration as a Human Communication Paradigm.
De Narrative Transportation Theory (Green & Brock, 2000) beschrijft wat er gebeurt wanneer we echt in een verhaal worden meegenomen. We verliezen tijdelijk ons gevoel voor tijd, leven mee met personages en staan meer open voor nieuwe inzichten.
Onderzoek toont aan dat mensen die sterk worden meegezogen in een verhaal, eerder hun houding of overtuigingen aanpassen. Niet omdat ze worden overtuigd met argumenten, maar omdat ze het verhaal ervaren. Dat is precies waarom oppervlakkige boodschappen zelden beklijven. Zonder emotionele betrokkenheid blijft informatie aan de oppervlakte.
Voor film is dit cruciaal. Beeld, geluid en emotie versterken die ‘transportatie’. Een goed verteld verhaal creëert betrokkenheid. En betrokkenheid creëert impact.
Bron: Green & Brock (2000). The role of transportation in the persuasiveness of public narratives.
Neurowetenschappelijk onderzoek laat zien dat verhalen meerdere gebieden in ons brein activeren. Wanneer we een verhaal horen of zien reageren er verschillende hersendelen, afhankelijk van wat er wordt verteld.
Met andere woorden, een verhaal wordt in het brein bijna als een ervaring gesimuleerd.
Gaan bij jou de zintuiglijke gebieden al werken tijdens het bekijken van deze Lutjewinkel 1916 commercial?
Daarnaast toont onderzoek aan dat emotionele verhalen de afgifte van oxytocine kunnen stimuleren. Dat is een hormoon dat samenhangt met empathie en verbondenheid en helpt verklaren waarom we ons verbonden voelen met personages in een film. Zelfs als we ze niet persoonlijk kennen.
Bronnen:
Hasson et al. (2012). Brain-to-brain coupling: A mechanism for creating and sharing a social world.
Zak, P. J. (2013). Why inspiring stories make us react: The neuroscience of narrative.
Vanuit evolutionair perspectief wordt storytelling ook gezien als een manier om sociale situaties te ‘oefenen’. Psychologen beschrijven verhalen als een soort mentale simulatie. We leren over normen, keuzes en gevolgen zonder ze zelf te hoeven ervaren.
Dat maakt storytelling bijzonder geschikt voor maatschappelijke vraagstukken, organisatieverandering en cultuur- of identiteitsvraagstukken
In plaats van te vertellen wat er moet veranderen, laat een verhaal zien waarom het ertoe doet.
Bron: Gottschall (2012). The Storytelling Animal.
Een videoproductie is niet alleen een middel om informatie over te dragen. Het is een manier om:
Daarom beginnen sterke filmproducties bij MSTRWRK ook zelden bij de camera. Ze beginnen bij mensen. Bij gesprekken. Bij het begrijpen van wat er écht speelt.
Wanneer je vertrekt vanuit ervaringen, perspectieven en emoties, sluit je aan op hoe het brein van de kijker werkt. Dat maakt een filmproductie niet alleen mooier, maar effectiever.
Storytelling is geen trucje. Het is geen laagje emotie over een boodschap. Het is een fundamentele manier waarop mensen de wereld begrijpen.
De wetenschap laat zien wat bij MSTRWRK al bijna 20 jaar de basis vormt: verhalen verbinden, verdiepen en blijven hangen. En precies daarom werken we zoals we werken.
Verder praten over storytelling en impact? Neem dan nu contact op.
